Hoe overwin je uitstelgedrag: Niet moeten, maar willen

Uitstelgedrag kan een zware wissel trekken op zowel je werk- als je privéleven. Gemiste kansen, stress, irritatie, schuldgevoelens, overwerk, tegenzin: allemaal symptomen. Hoe kom je er aan, en hoe kom je er af?

Niet moeten, maar willen

De blote gedachte dat je iets ‘moet’ doen is voor sommige mensen een hele goede reden om het uit te stellen. Als je denkt dat je gedwongen wordt om iets te doen schiet je automatisch in de weerstand, en uitstelgedrag wordt dan een soort van rebelleren. Als er aan de taak een deadline vastzit zal in de meeste gevallen de angst voor de gevolgen uiteindelijk de rebellie van het uitstellen overwinnen, maar dat veroorzaakt een flinke hoeveelheid stress.

De oplossing hiervoor is in te zien en jezelf heel duidelijk te realiseren dat je niets moet. Alles wat je doet is je eigen keuze. Niemand kan je dwingen om iets te doen (of te laten) als je dat niet zelf toestaat. Goed, er zitten misschien gevolgen aan je keuze, maar je kiest er zelf voor om die gevolgen wel of niet te accepteren. Volwassen worden houdt in dat je je eigen keuzes maakt, en de consequenties daarvan onder ogen ziet.

Als ik je vraag wie je dwingt om dat rapport te schrijven waar je al zo lang tegenaan hikt krijg ik misschien een lang lint van verantwoordelijken te horen, te beginnen met je teamleider, je werkgever, en via baan, carrière, huis, hypotheek, bank naar partner en kinderen die je graag een dak boven hun hoofd wilt laten houden.

Wacht even, zei ik daar ‘wil’? Jij wilt een veilige omgeving voor je kinderen? Dan wil je ook je bank tevreden houden. En dan wil je ook je baan behouden. Dan wil je ook je baas en teamleider ter wille zijn. Dan wil je ook dat rapport schrijven.

Dat wil niet zeggen dat er geen alternatieven zijn. Je kunt ook je baan opzeggen, en proberen om op een andere manier voor je kinderen te zorgen. Maar ook dat is je eigen keuze; je eigen beslissing. Uiteindelijk is er maar één persoon verantwoordelijk voor jouw leven: jij.

En let wel: zelfs voor de meest chronische uitsteller zijn er dingen die absoluut niet worden uitgesteld. Misschien is de tuin altijd piekfijn in orde, of mis je nooit je favoriete TV programma. Maar jij hebt de vrijheid om die keuze te maken.

Dus als je dat project aan het uitstellen bent waarvan je vindt dat je het dit jaar ‘moet’ doen, realiseer je dan dat zowel het doen van dat project, als jouw uitstellen ervan je eigen keuze is. Wat je uit eigen vrije wil doet stel je lang zo makkelijk niet uit.

Dit artikel is deel van een serie over het overwinnen van uitstelgedrag. Lees ook:
deel 2, Niet afmaken, maar beginnen,
deel 3, Niet perfect, maar goed genoeg,
deel 4, Niet afzien, maar pret hebben en
deel 5, Niet eindeloos, maar timeboxen.