Hoe overwin je uitstelgedrag: Niet afzien, maar pret hebben

Uitstelgedrag kan een zware wissel trekken op zowel je werk- als je privéleven. Gemiste kansen, stress, irritatie, schuldgevoelens, overwerk, tegenzin: allemaal symptomen. Hoe kom je er aan, en hoe kom je er af?

Niet afzien, maar pret hebben

De examentijd komt er weer aan. Bekend verschijnsel: scholieren die zich helemaal opsluiten in hun studeerkamer, en proberen met 24×7 te studeren alle boeken letterlijk in hun hoofd te stampen. Geen tijd voor sport. Geen tijd om te socializen. Zelfs geen tijd voor TV! Misschien is het onze calvinistische volksaard, maar bij een project van enige omvang is er nogal eens de neiging om alle leuke dingen des levens on hold te zetten zodat je je volledig kunt richten op datgene wat gebeuren moet. Sorry kids, papa moet studeren voor z’n MBA. Over twee jaar zijn jullie weer aan de beurt.

Maar ja. Wie kijkt er nu uit naar een periode waarin je alles wat je leuk vindt moet laten vallen? Geen wonder dat je dat nog even uitstelt…

De oplossing voor deze mentale blokkade is een goede planning, met een verrassend staartje. Je plant namelijk eerst de leuke dingen in. Dat klinkt averechts, maar de omgekeerde psychologische benadering werkt bijzonder goed. Van tevoren besluit je hoeveel tijd je zou willen besteden aan sport, film & TV kijken, hobbies, familie & vrienden, slapen, luieren, uitgaan, enzovoorts. Niet te zuinig: plan voldoende tijd in. Daarna beperk je het aantal werk-uren tot wat overblijft.

Niet voor niets komen de beste prestaties (ongeacht het werkveld) vaak van degenen die de meeste vakantie opnemen, en minder uren werken dan de workaholics. Beschouw je werk-uren als een schaars goed en niet als een monster dat al je vrije tijd opslokt, en je zult je veel beter in balans voelen. Bovendien ben je veel effectiever en veel beter geconcentreerd in de tijd die overblijft om te werken.

Stel, bijvoorbeeld, dat ik tegen je zou zeggen: “Deze week mag je maximaal 10 uur werken.” Dan zou je niet langer klagen over een gebrek aan vrije tijd, maar eerder over een gebrek aan werktijd! De motivatie om van de schaarse tijd goed en effectief gebruik te maken schiet omhoog en van uitstellen is geen sprake meer.

Neem in ieder geval tenminste één dag per week volledig, maar dan ook volledig vrij van werk. Als je denkt dat elke dag een werkdag is, lijkt ‘werk’ oneindig, en je zult altijd het idee hebben dat je moet werken. En je hersens zullen uitstelgedrag aangrijpen als een manier om toch iets van pret in je leven te hebben.

Dit artikel is deel van een serie over het overwinnen van uitstelgedrag. Lees ook:
deel 1, Niet moeten, maar willen,
deel 2, Niet afmaken, maar beginnen,
deel 3, Niet perfect, maar goed genoeg en
deel 5, Niet eindeloos, maar timeboxen.