Slaaf van de lijstjes?

In de GTD methode, en ook binnen mijn eigen daarvan afgeleide methodiek, wordt er nogal op gehamerd hoe belangrijk lijstjes zijn.

Je krijgt een uitgebreid en gedetailleerd vijf-staps proces aangemeten waarmee je to-do lijstjes kunt maken, vershouden en afwerken.

Dat komt alleen lang niet bij iedereen op de goede manier binnen. Afhankelijk van de aard van de persoon ontstaat er vaak enthousiasme, paniek of afkeer.

De enthousiasteling maakt over het algemeen al aardig gebruik van lijsten en lijstjes, en voelt zich bij de uitgebreide serie instructies en best practices op het gebied van lijstenbouwen als een vis in het water. Nu echt alles onder controle. Geweldig!

Bij een andere groep mensen ontstaat gedurende de training een zekere mate van paniek. Vooral in het begin, als ik ze vraag om vrij en zonder remmingen een to-do list te maken, die alle klusjes, taken en projecten omvat die ze de rest van hun leven zouden willen doen. Ideeën genoeg, maar na tien minuten en vier bladzijden driftig schrijven zakt de moed hen in de schoenen. Hoe moeten ze dat ooit allemaal dóen?

En dan zijn er deelnemers die zonder problemen vertellen over de grootse plannen die ze hebben om de wereld naar hun idee te verbouwen. Maar dan vraag ik ze op te schrijven exact hoe, wanneer, waarmee en met wie ze gaan beginnen die ideeën in werkelijkheid om te zetten, en ze schieten helemaal in de weerstand. Plannen maken prima, maar een eerste stap bedenken en op papier zetten — yech!

En: alle drie trapt men in dezelfde valkuil.

Je neemt de lijstjes te serieus.

De bedoeling van lijstjes is niet om precies te vertellen wat je moet doen, enthousiasteling. En, paniekoogster, de bedoeling is ook niet dat alles wat op je lijstjes staat in de eerstkomende dagen of weken afgewerkt wordt. En het vastleggen van een eerste stap hoeft helemaal niet te betekenen dat je je aan de rest van de stappen vastzit.

Lijstjes vertellen je niet wat je moet DOEN.

Lijstjes helpen je HERINNEREN wat je ZOU KUNNEN doen,
gegeven waar je bent, en wie of wat je tot je beschikking hebt.

Je hoeft je er niet aan te houden! Het kan altijd zijn dat zich iets aandient dat niet op je lijstjes staat, maar wel belangrijker, dringender, bevredigender of leuker is. En dan is het prima als je de bewuste keuze maakt om je daar mee bezig te houden. Jij-nu bent de baas, niet de jij-vroeger die die lijstjes heeft opgesteld.

Lijstjes geven je dus méér opties om je tijd te besteden, niet minder. En als je die lijstjes op de juiste manier organiseert — volgens de GTD methode, bij voorkeur — geeft het je niet alleen meer opties, maar ook beter passende opties. Zodat jij eenvoudig kunt kiezen tussen wat er op dit moment op je afkomt, en waar je eerder aan hebt gedacht.

Lijstjes zijn geen ketenen. Lijstjes zijn bevrijding.

Meer weten van de GTD methode? Lees het artikel Wat is GTD? voor een introductie.
De GTD methode vormt de basis onder al mijn efficiency-trainingen; de volledige methode leer je met de training Effectiever met GTD.