SMART. Maar ook inspirerend?

Goed doelen stellen is een kunde* op zich. Korte termijn doelen lukken meestal nog wel, maar met name voor de langere termijn doelen wordt het vaak dermate vaag en mistig dat we er gewoon maar niet aan beginnen. Het gaat dan over doelen voor de komende drie tot vijf jaar; in Getting Things Done termen hebben we het dan over het 30.000 voet niveau.

Als je wat onderzoek doet naar het stellen van doelen komt al gauw de afkorting “S.M.A.R.T.” voorbij: doelen moeten Specifiek zijn, Meetbaar, Acceptabel, Realistisch en Tijdgebonden.

Nog even in het kort:

Specifiek: wat wil je gaan doen? Wat voor resultaat wil je daarbij behalen? Hoe concreet kun je het maken? “Meer verdienen” is niet erg specifiek; is één euro salarisverhoging voldoende? “Carrière maken” kan ook beter: wanneer heb je, in jouw ogen, dat doel behaald? “Beter contact met de kinderen” — hoe ziet dat er voor jou uit? Concreter = beter!

Meetbaar: kun je je vooruitgang meten, en zo ja: hoe? En is daar discussie over mogelijk? Bij “meer verdienen” is dat betrekkelijk eenvoudig, maar hoe meet je of je carrière nog vooruit gaat? Of het verbeteren van je relatie met je kinderen? En als je het hebt over “klanttevredenheid” — waaraan wordt dat afgemeten?

Acceptabel: is er draagvlak voor dit doel? Gaan je collega’s en je baas er mee akkoord dat je minder (over)werkt omdat je de marathon van Rotterdam wilt lopen? Gaat je partner er mee akkoord dat je carrière maakt als dat betekent dat je vaker van huis bent? Hoe ver ga je om de “klanttevredenheid” omhoog te schroeven?

Realistisch: is het doel in principe haalbaar? Uitdagend: prima, maar als je teveel of te moeilijke doelen stelt zakt de motivatie als een plumpudding in elkaar.

Tijdsgebonden: op welke termijn wil je dit doel bereikt hebben? Is “carrière maken” bereikt als je over twintig jaar een trapje hoger bent gekomen? Is “beter contact met de kinderen” gelukt als dat na je pensioen plaatsvindt?

Goed spul, allemaal. Zeker als je het uitschrijft. (Dat is overigens iets waar wij Nederlanders gewoonlijk een spuughekel aan hebben, merk ik tijdens mijn trainingen. Opschrijven vooronderstelt een zekere mate van commitment, van kleur bekennen, en dat is kennelijk best eng. Maar doe het nu maar gewoon; je mag altijd van mening veranderen.)

En toch, toch ontbreekt er nog iets.

Doelen gaan pas leven als ze ook inspirerend zijn.

Inspirerend: waarom wil je dit doel behalen? Wat levert het je op?

Binnen de GTD theorie sluit je op deze manier de 30.000 voet doelen aan op je 40k lange termijn-visie en 50k levensdoelen.

Met andere woorden: wat draagt dit doel bij aan hoe jij in dit leven staat? Stel dat je het doel niet haalt: wordt je leven er dan anders van? En zo nee, waar past dit 3-5 jaar doel in de langere termijn? Hoe past, bijvoorbeeld, “carrière maken” in een levensdoel “andere mensen inspireren”?

Andersom kan ook: uitgaande van je 50k levensdoelen en 40k lange termijn-visie, wat voor doelen zou je dan willen bereiken in de eerstkomende 3-5 jaar? Hoe geef je daar invulling aan?

Smart-i in plaats van smart. Maar die ene extra stap geeft je wel veel meer richting en energie.

* Kunde, geen kunst. Het is namelijk best aan te leren.