psychologie

Luxe kantoren voor één persoon. Bestaan ze nog?

De enorme kantoortuinen die in de jaren zeventig opgang deden zijn kennelijk niet zo populair meer, maar toch kom ik nog regelmatig kantoren tegen waar vier of meer personen een ruimte moeten delen. Dat is misschien heel sociaal en gezellig, maar geconcentreerd werken is in zo’n omgeving een stuk lastiger.

Gezellig

Zelf heb ik in een organisatie gewerkt waar het heel normaal was om zes personen (plus bijbehorende kantoorspullen) in een ruimte ter grootte van een gemiddelde doorzonwoonkamer te stoppen. Voor de langslopende managers zag het er prima bezig en druk uit: er was altijd wel iemand aan het bellen of aan het bureau te overleggen met één of meerdere collega’s. Later kregen we ook nog een speciaal vergaderhoekje, met whiteboard, zodat de overbezetting van vergaderlocaties wat minder werd.

Voor mij was het een drama. Ik ben heel erg voor gezelligheid, maar ik ben ook nogal snel afgeleid. Als één van m’n kamergenoten een mini-vergadering aan het houden was kon ik maar beter niets dringends te doen hebben: er kwam toch niets uit mijn handen. Hoofdtelefoon op en muziek aan? Dat helpt wel wat, maar tenzij je ‘m asociaal (en ongezond) hard zet hoor je toch altijd wel stukken dialoog. Bovendien: zo af en toe werd er een vraag mijn kant op geschoten, en dan moet je de muziek uitzetten, hoofdtelefoon afdoen, en met een dom gezicht “Huh?” zeggen, en daar is de charme na een keer of wat wel van af.

Op den duur wist ik m’n handen te leggen op een laptop, en kon ik op dat soort momenten in de bedrijfskantine zitten werken. Zo is, denk ik, Het Nieuwe Werken ook ontstaan: een vlucht op zoek naar rust. Het gekke is: in de kantine waren ook mensen aan het praten, maar daar had ik veel minder last van.

Relevantie

Het verschil blijkt ‘m er in te zitten hoe relevant zulke gesprekken voor je zijn. Er zit een onbewuste radar in je hoofd die continu je omgeving in de gaten houdt. Als er data binnenkomt die voor jou relevant is, dan wordt er aan de bel van je bewustzijn getrokken: “Dingding! Opletten! Dit gaat jou aan!”

Dit mechanisme zorgt er voor dat je tijdens een indringend gesprek op een druk feestje ‘opeens’ opvangt dat je naam genoemd wordt bij een ander groepje. Het zorgt er bijvoorbeeld ook voor dat ouders wakker worden van een zachte babyhuil, maar niet van regelmatig langsdenderende treinen. Als het relevant voor je is zal het je aandacht trekken, en dus afleiden van waar je mee bezig bent. (Wie meer over dit onderwerp wil weten raad ik het boek Het slimme onbewuste [managementboek.nl] van de Nijmeegse hoogleraar psychologie Ap Dijksterhuis aan.)

Gesprekken van collega’s zijn hoogstwaarschijnlijk in meer of mindere mate relevant voor je, vandaar dat ze je afleiden.

Oplossing

Gelukkig bestaat er een programma dat je helpt in zo’n omgeving geconcentreerd te blijven. ChatterBlocker, verkrijgbaar voor zowel Windows als Mac OSX, kan allerlei geluiden genereren die er voor zorgen dat verstaanbare gesprekken veranderen in onverstaanbaar geroezemoes. Lawaaiige kantoortuinen kun je prima maskeren met een combinatie van “female chatter – low” en “male chatter – low”: je krijgt dan het gegons van een druk café. Eventueel kun je er ook nog wat instrumentale muziek bij mixen, of wat natuurgeluiden zoals een kabbelend beekje of aanspoelend golven. Een hoofdtelefoon is niet nodig: het hoeft namelijk niet zo hard. De speakers van m’n laptop voldeden prima.

Je kunt ChatterBlocker uitproberen met een demo-versie: de beperking daarvan is dat na een uur de geluiden zich niet meer herhalen (en dus uiteindelijk niet meer te horen zijn). Even afsluiten en opnieuw starten, en je kunt weer een uur vooruit. Het programma kost rond de vijftien euro, en, als je tot de doelgroep behoort, is het dat zeker waard.

Als je een bepaalde gedachte meer dan eens hebt is dat voor verbetering vatbaar.

Over het algemeen beschrijven we stress alleen als negatief, maar de reactie van je lichaam op stress — de stress-reflex — is eigenlijk een volkomen gezonde overlevingsreactie.

Doe een krab in een emmer zonder deksel, en met z’n handige scharen klimt-ie er zo uit. Maar als je meer dan één krab in de emmer stopt gebeurt er iets merkwaardigs.

‘Attentie multitaskers: je hersens hebben problemen!’ Met die tekst begint een onderzoek van de Stanford University naar het fenomeen multitasken. Als je probeert te multitasken — een e-mail tikken en een gesprek gaande houden, bijvoorbeeld — zal merken dat je vingers gaan meedoen met het gesprek, of je mond zich bemoeit met de e-mail.

Afspraak is afspraak!

Een gevleugelde uitspraak. Vaak op boze danwel verongelijkte toon gebezigd, ervan afhankelijk of de spreker hoger of lager in de pikorde staat ten opzichte van de degene die het kennelijk niet zo nauw neemt met afspraken. Klaarblijkelijk is een afspraak niet altijd een afspraak.

Een jaar of tien geleden ben ik onderzoek gaan doen naar de factor geluk. Ik wilde weten wat voor effect het op mensen had als je altijd mazzel hebt, mooie kansen weet te grijpen, en altijd op het juiste moment op de juiste plaats bent.

Als effectief en efficiënt productief zijn je niet aangeboren is hoef je niet te wanhopen. Het is aan te leren, net zoals fietsen en zwemmen. Maar: net als bij fietsen en zwemmen kan het moeite kosten, en tijd.

Er bestaan veel misverstanden de introvert. Ze zijn moeizaam in de omgang, je kunt er slecht mee praten, een domper op elk feestje. Er is, kortom, van alles mis met ze.

Het kunnen uitstellen van behoeftebevrediging is een belangrijke sleutel tot succes in je leven.